Vakanüvis yazdı: Gündem savaş madem…

Napolyon’un basuru savaş kaybettirmişti

Vakanüvis

Maalesef, savaş başladı. Rusya, aylarca dünyayı oyalayıp, sonunda saldırgan yüzünü kanlı bir biçimde gösterdi. ABD, Avrupa Birliği ve NATO ise güya bütün bu olup bitenler sürprizmiş üzere davranıyor, Gürcistan’ı yazgısıyla baş başa bırakmış, olanı biteni seyrediyor. Son savaş, dünya tarihindeki kim bilir kaç bininci savaş. Savaşlar elbette çeşitli nedenlerle çıkıyor, akabinde da tekrar çeşitli nedenlerle bitiyor. Rusya’nın Gürcistan saldırısı nasıl bitecek şimdilik meçhul. Tarihteki savaşları bitiren pek çok sebep var ancak herhalde en değişiklerinden biri Napolyon Bonapart’ın Waterloo Savaşı’nı kaybetmesiyle ilgili olandı.

WATERLOO SAVAŞI’NA GİDEN SÜREÇ

İdarede olduğu her devirde tam bir fetih takıntısı içinde olan Napolyon Bonapart, bu anlayışına uygun olarak çok sayıda savaşa girişmişti. Bunlardan birisi, daha doğrusu sonuncusu ise Waterloo Savaşı’ydı. Olağan koşullarda Napolyon ve ordusu üstün görünüyordu. İngilizler zayıftı, yardım bekledikleri Prusya ordusunun ise beklenen vakitte yardıma yetişebileceği şüpheliydi.

O yıllardaki bir dizi savaş, Fransız Devrimi’nin kökleştiğini düşünen yöneticilerin, etraf ülkelere yönelik saldırgan siyasetlerinin bir sonucuydu. İhtilal Savaşları, Fransa’yı Avrupa’nın en güçlü ülkesi hâline getirmişti. Fransa peş peşe zaferlerle kazanarak, deniz düzeyinde aşağıda pek çok bölgesi olmasından mülhem “Alçak / Çukur Ülkeler” denilen Kuzeybatı Avrupa’da Ren Irmağı deltasındaki bölge (şimdiki Hollanda ile Belçika) ile Rhineland (bugünkü Almanya’nın Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti) ve İtalya’ya kadar hâkimiyet kurmuştu.

Napolyon Bonapart da bir diktatörlük olarak bulduğu Fransa idaresinde daha da agresif bir dış siyaset izlemişti. O denli ki tarihte “Napolyon Savaşları” denen bir periyot başlamıştı.  Fransa ayrıyeten sık sık Büyük Britanya ile de savaşa tutuşuyordu. İki ülke ortasındaki son savaş ise 1815 yılında yaşanmıştı. Waterloo, Napolyon Savaşları’nı ve Avrupa’daki 23 yıllık güç gayretini sona erdiren savaş olmuştu.

NAPOLYON AT BİNEMEYİNCE…

Tarihe geçmiş bireylerin sıhhat durumları, bazen salt kendilerini değil, ülkelerini ve dünya tarihini de etkileyebiliyor. Napolyon Bonapart’ın Waterloo Savaşı’ndaki durumu tam da böyleydi. Muharebe, İngiltere – Prusya ittifakı ile Fransa ortasında, Belçika’nın Brüksel kentine 14 kilometre uzağındaki Waterloo kasabası yakınlarında gerçekleşmişti. Savaşta İngilizlere Dük Wellington, Prusyalılara ise Gebhard von Blücher komuta ediyordu. Müttefikler, Fransa’nın kuzeydoğusuna hakikat saldırmayı düşünürken, Napolyon onlara Belçika’da bir engelleyici hücumda bulundu, sonrasında bu Waterloo Savaşı’na dönüştü.

İngiliz ordusuyla karşı karşıya gelen Napolyon, görünüşe nazaran üstün durumdaydı. Lakin “küçük bir sorun” vardı. Kumandan, uzun yıllardır hemoroitten muzdaripti ve Waterloo Savaşı’nın mukadderatının belirleneceği o gün, 18 Haziran 1815 sabahı Napolyon’un “basuru azmıştı.” Fransa devlet liderinin doktorları, hemoroidi sülük tedavisi ile halletmeye çalışıyor, bir yandan da ağrıyı kesmek için afyon kullanıyorlardı. Napolyon, o sabah kalktığında hem şiddetli ağrıyla kıvranıyor hem de afyonun tesiriyle şuur bulanıklığı yaşıyordu. Olağanda savaş meydanlarında sabah erkenden kalkan Napolyon Bonapart, o sabah ise değil cet binecek, yumuşak bir yastığa bile oturamayacak durumdaydı.

Napolyon, öğle saatlerine kadarki süreyi dinlenerek geçirdi. Bu nedenle de olağanda sabah çok erken saatlerde başlayacak savaş fakat öğlen sularında başlayabilmişti. Sayıca İngilizler’den üstün durumdaki Fransız ordusu, rakibini rahatlıkla yenebilecekti. Lakin Napolyon’un hemorid sorunundan ötürü harekete geçemeyen Fransız askerleri çok değerli 6, 7 saati kaybetmişti. İşte bu gecikme sırasında Prusya kuvvetleri müttefiklerinin yardımına yetişmiş ve Fransızlar büyük bir bozguna uğramışlardı.

KARDEŞİNE YAZDIĞI MEKTUPTA KEDERİNİ ANLATMIŞTI

Nitekim de devrin kimi askerî tıp kayıtları ile şahsî mektupları inceleyen araştırmacılar, Waterloo Savaşı’ndan evvelki günde daima yağmur ve soğuğun Napolyon’un hemoroit krizini daha da derinleştirdiğini belirlemişlerdi. Bu tabloya bir de savaş alanı ortamının son derece ilkel hijyenik şartları eklenince Fransız başkomutanın yapabileceği fazla bir şey kalmamıştı. Biyograflarının kayıtlarına, şahsî hekimine ve kardeşine yazdığı mektuplara nazaran Napolyon Bonapart, sıhhat durumunun çok makûs olduğunu belirterek, “Bundan ötürü sabah erken saatlerde istediğim üzere bir taarruz buyruğu veremedim” diyerek yaşadıklarını lisana getirmişti.

* M. Hatzinger, M. Stastny, Ünlü Şahısların Patolojisi Üzerine Ürolojik Yorumlar, ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi, Biyoteknoloji Bilgi Merkezi, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*